Als ik ieder van u persoonlijk zou vragen: ,,Wat is de moeilijkste test voor een christen?'', dan zou ik waarschijnlijk heel veel verschillende antwoorden krijgen. Mijn eigen antwoord zal velen van u misschien verbazen, maar het komt voort uit meer dan vijftig jaar christelijke bediening. De zwaarste beproeving of toets - één die we waarschijnlijk allemaal op onze weg zullen krijgen, maar die we lang niet allemaal zullen doorstaan - is naar mijn mening SUCCES.

Salomo waarschuwt ons: ,,Het einde van een zaak is beter dan haar begin; beter een lankmoedige dan een hoogmoedige''(1) Met andere woorden: hoe je aan een race begìnt, bepaalt niet of je de winnaar bent, maar hoe je over de finish komt. Een oude Chinese voorganger, die meer dan twintig jaar gevangen zat vanwege zijn geloof en die onlangs is overleden, zei ooit: ,,Ik heb veel mensen goed zien beginnen, maar slechts weinigen heb ik ook goed zien eindigen.'' Dit is ook mijn ervaring.
We zullen kijken naar een paar voorbeelden van mensen die succes hadden. We laten de levens van enkele koningen van Israël de revue passeren...

De eerste drie koningen
De eerste koning, Saul, was een krachtige, opvallende jongeman, die al vroeg in zijn carrière verschillende militaire overwinningen behaalde. Maar toen God hem bevel gaf de Amalekieten uit te roeien, stond hij toe dat vrees voor mensen hem weerhield van absolute gehoorzaamheid aan Gods opdracht. Daarom kwam de profeet Samuel hem vertellen dat God hem verworpen had als koning. Sauls fundamentele probleem kwam aan de oppervlakte door de boodschap van

Samuel: ,,Zijt gij niet, hoewel gij klein waart in eigen oog, geworden tot een hoofd der stammen van Israël?''(2) Zolang Saul nederig bleef, kon God hem zegenen. Maar toen hij trots werd, moest God hem aan de kant zetten. Dit geldt voor ons allemaal. Als we klein zijn in onze eigen ogen, is er ruimte voor de grootheid van God. Maar als wij hoogmoedig worden, laten we God geen ruimte om Zijn grootheid door ons heen te laten zien. Sauls hoogmoed dreef hem naar een tragisch einde. De laatste avond van zijn leven vroeg hij raad aan een heks. De volgende dag pleegde hij zelfmoord op het slagveld.

De volgende koning, David, was een man naar Gods hart. Jarenlang leefde hij als vluchteling, achtervolgd en opgejaagd door koning Saul. Toch kwam hij er als overwinnaar doorheen, met een prachtig getuigenis:

,,De Here deed mij naar mijn gerechtigheid,
naar de reinheid mijner handen vergold Hij mij,
want ik heb de wegen des Heren gehouden
en ben niet goddeloos afgeweken van mijn God."(3)

Nog later veranderde David. En daarmee ook zijn getuigenis:
,,Wees mij genadig, o God, naar uw goedertierenheid,
delg mijn overtredingen uit naar uw grote barmhartigheid;
was mij geheel van mijn ongerechtigheid,
reinig mij van mijn zonde."(4)

Wat was er gebeurd? Vanwaar deze verandering? David was in alles succesvol geweest. Hij was koning geworden over heel Israël, had al zijn vijanden overwonnen en genoot nu de zoete smaak van succes. Hij ging niet langer mee in de strijd, maar bleef thuis in Jeruzalem en was vrij om zich bezig te houden met al wat tot zijn verbeelding sprak. Dus aarzelde hij niet om Bathseba, de vrouw van zijn buurman Uria, te verleiden. Ook aarzelde hij niet om Uria te laten vermoorden, zodat zijn zonde verborgen zou blijven. Toen David succes had, vergat hij de principes waar hij naar had geleefd vòòr zijn koningschap. God zij dank bekeerde David zich en werd zijn zonde hem vergeven. Toch wierp Davids zonde een donkere schaduw over zijn nakomelingen, van generatie op generatie. God voorzegde hem: ,,Nu dan, het zwaard zal van uw huis nimmermeer wijken...'' (5) Het is voor ons allemaal belangrijk te beseffen dat Gods vergeving niet noodzakelijk alle consequenties van onze zonden opheft.

Davids zoon, Salomo, die hem als koning opvolgde, was door God geliefd en speciaal uitgekozen. Hij erkende nederig dat hij wijsheid nodig had. Daarom gaf God hem bovendien rijkdom en eer. Hij werd de meest wijze van alle koningen van Israël, en ook de rijkste en de beroemdste. Maar ondanks al zijn wijsheid, doorstond Salomo niet de toets van succes.
"Het geschiedde namelijk, toen Salomo oud geworden was, dat zijn vrouwen zijn hart
meevoerden achter andere goden .... Zo liep Salomo Astarte, de godin der Sidoniërs, achterna, en Milkom, de gruwel der Ammonieten, en Salomo deed wat kwaad is in de ogen des Heren .... "(6)
Ondanks zijn prachtige start, stierf Salomo als een afgodendienaar.

Twee andere koningen
Na Salomo werd het koninkrijk verdeeld. Alle koningen van het noordelijke koninkrijk, Israël, vielen in afgoderij en werden door de Heer verworpen. Veel van de koningen van het zuidelijke koninkrijk, Juda, keerden zich eveneens van de Heer af en begonnen afgoden te dienen. Er waren wel enkele rechtvaardige koningen in Juda, maar geen van hen kwam helemaal door de test van succes heen.

Hizkia bijvoorbeeld, bracht enorme hervormingen en voerde de aanbidding van Jahweh opnieuw in. Toen Sanherib, de koning van Assur, Jeruzalem belegerde, kwam de Heer tussenbeide en verloste Hizkia en zijn volk op een bovennatuurlijke manier. Later, toen Hizkia doodziek was, genas God hem niet alleen, maar gaf hem bovendien een wonderlijk teken, door de baan van de zon om te draaien. Hij beloofde Hizkia ook nog vijftien extra levensjaren. Het wonder van de zon verspreidde Hizkia's roem tot ver buiten de grenzen. Zo kwamen er ambassadeurs uit Babel. Gevleid door hun belangstelling, liet Hizkia hen alles in zijn koninkrijk zien dat van waarde was. Maar daarbij gaf hij niet de eer aan God!
De bijbel geeft ons op twee plaatsten verhelderend commentaar op Hizkia's gedrag:

"Maar Jechizkia schoot te kort in dankbaarheid voor de weldaad, hem bewezen, want hij werd hoogmoedig ...(7)
Ter gelegenheid van het gezantschap, dat de vorsten van Babel tot hem gezonden hadden om naar het wonderteken
dat in het land geschied was, te vragen, was het aldus: God verliet hem om hem op de proef te stellen,
teneinde te weten alles wat in zijn hart was."(8)

Uit de geschiedenis van Hizkia kunnen we twee dingen leren: Allereerst, als God je een bijzonder wonder geeft, maakt dat jou nog niet tot een bijzonder mens; het bewijst alleen maar dat je een bijzondere God hebt!
Ten tweede, als God zijn aanwezigheid terugtrekt en het lijkt of Hij niet meer aan het werk is in je leven, dan kan het betekenen dat Hij je aan het testen is. Zo kan Hij zien hoe je reageert als je aan jezelf bent overgelaten. Later in de geschiedenis van Juda stond er een andere rechtvaardige koning op: Josia. Net als Hizkia bracht ook hij radicale hervormingen en herstelde de aanbidding van Jahweh. Hij vernietigde ook het afgodenaltaar bij Bethel, in het noordelijke koninkrijk. Maar zijn successen maakten Josia zelfingenomen en overmoedig. Zonder
de Heer te raadplegen en ondanks een duidelijke waarschuwing, ging hij de strijd aan met farao Necho, de
koning van Egypte. Hij werd gedood in de strijd. Met hem stierf het laatste vlammetje hoop voor Juda.

Mensen met succes in het Nieuwe Testament
Hoe zit het in het Nieuwe Testament? Wordt daar een andere maatstaf voor succes gebruikt? Laten we eens kijken naar de levens van vier mensen die het meest op de voorgrond treden: Jezus, en drie van Zijn discipelen, Petrus, Johannes en Paulus. Wat weten we over de manier waarop zij geëindigd zijn?

Jezus is uniek - de volmaakte Zoon van God, zonder zonde. Hij faalde nooit. Toch eindigde Zijn leven aan een kruis; hij was naakt, ten prooi aan de spotternij van zondaren. Zo zag de wereld Jezus voor het laatst. Zijn opstanding en de glorie die daarop volgde, werden alleen geopenbaard aan "de getuigen, die door God tevoren gekozen waren." (9) De wereld heeft nooit de verheerlijkte Jezus gezien; God heeft nooit geprobeerd om voor het oog van de wereld Zijn gelijk te halen.

Hoe liep het af met Petrus, de leider van de twaalf apostelen? Volgens betrouwbare overleveringen stierf ook Petrus aan een kruis. Op zijn eigen verzoek werd hij met het hoofd naar beneden gekruisigd, omdat hij zich niet waardig achtte op dezelfde manier te lijden als zijn Heer. We hebben geen betrouwbare informatie over de dood van Johannes. Maar we weten wel dat hij op hoge leeftijd werd verbannen naar het kale, rotsachtige eiland Patmos. Daar ontving hij de visioenen, die opgeschreven zijn in het boek Openbaring.

En Paulus? We kunnen in zijn eigen woorden lezen hoe hij en zijn mede-apostelen leefden: Tot op dit ogenblik verduren wij honger, dorst, naaktheid, vuistslagen en een zwervend leven; wij verrichten zware handenarbeid; worden wij gescholden, wij zegenen; worden wij vervolgd, wij verdragen; worden wij gelasterd, wij blijven vriendelijk; wij zijn als het uitvaagsel van de wereld geworden, als aller voetveeg, tot op dit ogenblik toe.(10)

Uiteindelijk, na een krachtige bediening van wonderen en tekenen, waardoor de heidense wereld het evangelie leerde kennen, eindigde Paulus in een koude, Romeinse kerker, geketend en in de steek gelaten door enkele van zijn naaste medewerkers. Vervolgens werd hij in het openbaar onthoofd. Betekenen deze verhalen over Jezus, Petrus, Johannes en Paulus, dat alle toegewijde christenen als martelaren zullen sterven? Of dat geen enkele serieuze christen welvarend zou kunnen zijn? Nee! Maar zij benadrukken
één ongelooflijk belangrijk punt: we moeten ons nooit door de wereld laten verleiden om haar normen voor succes over te nemen. We moeten niet op zoek zijn naar de goedkeuring van de wereld. Het verlangen om bij mensen in de smaak te vallen is altijd gevaarlijk.

Jezus waarschuwde hier ernstig voor. Tegen de Farizeeën zei Hij: "Want wat hoog is bij mensen, is een gruwel voor God." (11) Tegen zijn discipelen zei Hij: "Wee u, wanneer alle mensen wèl van u spreken; immers, op dezelfde wijze hebben hun vaderen met de valse profeten gehandeld."(12)

De sleutel tot het ware succes
Ik heb nagedacht over het levenseinde van deze vijf koningen uit het Oude Testament en dat van Jezus en Zijn discipelen. En ik vergeleek dit met elkaar. Ik vroeg me af wat de sleutel is om voortdurend succes te hebben.. De Heer bepaalde me bij twee verzen uit de bijbel. Allereerst, de woorden van Paulus in 1 Korintiërs 7:25: ,,Maar ik geef mijn mening, als iemand, die door de ontferming des Heren trouw is." Ik begreep dat ik volledig afhankelijk ben van Gods ontferming en genade, om trouw te kunnen zijn. Ik hoef mijn trouw niet te verwachten van andere dingen, zoals mijn academische achtergrond, mijn geestelijke gaven, mijn prestaties in het verleden, of mijn ervaring in de christelijke bediening. Er is maar één ding waardoor ik trouw kan blijven: de genade van God. Ik maak het mijn levensdoel om steeds bewust afhankelijk te zijn van Gods genade. Daarbij moet ik op mijn hoede zijn voor alles dat mijn gevoel van afhankelijkheid zou kunnen ondermijnen. In het bijzonder moet ik oppassen voor elke vorm van trots, omdat trots in feite neerkomt op onafhankelijkheid.

Ook bepaalde de Heer me bij de woorden van Jezus in Johannes 4:34: ,,Mijn spijze is de wil te doen desgenen, die Mij gezonden heeft, en zijn werk te volbrengen." Jezus had één doel voor ogen, dat was Zijn voedsel - de bron van Zijn leven en kracht: het doen van Gods wil, tot aan het einde van Zijn leven. Dát is het ware succes waar u en ik ons naar uit mogen strekken.